Στην Ελλάδα η ώρα αλλάζει την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου (μία ώρα μπροστά) και την τελευταία Κυριακή του Οκτωβρίου (μία ώρα πίσω). Για ένα ρολόι μπαταρίας είναι απλή υπόθεση. Για ένα μηχανικό ρολόι με ημερομηνία υπάρχουν λίγοι κανόνες που, αν τους αγνοήσετε, μπορούν να κοστίσουν έναν σπασμένο μηχανισμό ημερομηνίας.
Η «επικίνδυνη ζώνη»: 21:00 με 03:00
Στα περισσότερα μηχανικά ρολόγια ο μηχανισμός αλλαγής ημερομηνίας «οπλίζει» σταδιακά από τις 21:00 περίπου και ολοκληρώνει την αλλαγή γύρω στα μεσάνυχτα. Αν σε αυτό το διάστημα αλλάξετε την ημερομηνία από τη γρήγορη ρύθμιση (quickset), πιέζετε τους τροχούς την ώρα που είναι ήδη εμπλεκόμενοι και μπορεί να σπάσουν δόντια ή να λυγίσει το ελατήριο. Ο κανόνας: πριν αλλάξετε ημερομηνία, φέρτε τους δείκτες σε ώρα ανάμεσα στις 06:00 και τις 18:00.
Βήμα βήμα: μηχανικό ρολόι με ημερομηνία
- Ξεβιδώστε την κορώνα, αν είναι βιδωτή (Rolex Oyster, καταδυτικά). Γυρίστε την αντίθετα από τη φορά του ρολογιού μέχρι να απελευθερωθεί.
- Τραβήξτε στη δεύτερη θέση (τέρμα έξω). Οι δείκτες σταματούν.
- Γυρίστε τους δείκτες μπροστά μέχρι η ημερομηνία να αλλάξει: τώρα ξέρετε ότι το ρολόι είναι λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Συνεχίστε μέχρι τις 06:00 το πρωί ή αργότερα.
- Ρυθμίστε την ημερομηνία από την πρώτη θέση της κορώνας (quickset), στη σημερινή ή στη χθεσινή αν είναι ήδη μετά το μεσημέρι.
- Ρυθμίστε την ώρα από τη δεύτερη θέση, γυρίζοντας μπροστά. Αν είναι απόγευμα, περάστε πρώτα από τις 12:00 το μεσημέρι.
- Πιέστε την κορώνα μέσα και βιδώστε την, χωρίς να τη σφίξετε υπερβολικά. Χωρίς βιδωμένη κορώνα το ρολόι δεν είναι στεγανό.
Vintage ρολόγια χωρίς γρήγορη ρύθμιση ημερομηνίας
Σε πολλά ρολόγια πριν από τη δεκαετία του 1970, όπως το Rolex GMT-Master 1675 ή τα πρώτα Datejust, δεν υπάρχει quickset: η ημερομηνία αλλάζει μόνο γυρίζοντας τους δείκτες κατά 24 ώρες κάθε φορά. Είναι αργό, αλλά είναι ο μόνος ασφαλής τρόπος. Ποτέ μην γυρίζετε τους δείκτες προς τα πίσω μέσα από τα μεσάνυχτα σε αυτά τα ρολόγια.
Ρολόι που σταμάτησε: κούρδισμα πρώτα
Ένα αυτόματο ρολόι που έμεινε ακίνητο δεν ξεκινά με λίγες κινήσεις του χεριού. Κουρδίστε το από την κορώνα (πρώτη θέση, 20 με 30 στροφές) πριν το ρυθμίσετε, ώστε να έχει αρκετή ενέργεια για να κρατήσει σωστή ώρα από την πρώτη κιόλας ώρα. Τα αυτόματα δεν «υπερκουρδίζονται»: ο μηχανισμός ολισθαίνει όταν γεμίσει.
Πόση απόκλιση είναι φυσιολογική
Ένα μηχανικό ρολόι δεν είναι ατομικό ρολόι. Ενδεικτικά:
- Πιστοποίηση COSC (χρονόμετρο): −4 έως +6 δευτερόλεπτα την ημέρα.
- Rolex Superlative Chronometer (μετά το 2015): −2 έως +2 δευτερόλεπτα την ημέρα.
- Καλά συντηρημένο μηχανικό ρολόι χωρίς πιστοποίηση: έως ±10 δευτερόλεπτα την ημέρα είναι αποδεκτά.
Αν η απόκλιση είναι μεγαλύτερη ή άλλαξε ξαφνικά, οι πιο συχνές αιτίες είναι μαγνητισμός (ηχεία, μαγνητικά κουμπώματα τσάντας, laptop) και ξεραμένα λιπαντικά. Ο απομαγνητισμός γίνεται σε λίγα λεπτά στο εργαστήριο· τα λιπαντικά θέλουν service.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να γυρίσω τους δείκτες προς τα πίσω;
Στα περισσότερα σύγχρονα ρολόγια ναι, εκτός από την επικίνδυνη ζώνη. Στα vintage και σε ρολόγια με ημερολόγιο (ημέρα, μήνας, φάση σελήνης) όχι· ρωτήστε μας αν δεν είστε σίγουροι.
Η ημερομηνία αλλάζει το μεσημέρι αντί για τα μεσάνυχτα.
Το ρολόι είναι ρυθμισμένο 12 ώρες λάθος. Γυρίστε τους δείκτες 12 ώρες μπροστά, ώστε η ημερομηνία να αλλάζει στο σωστό σημείο.
Η κορώνα δεν βιδώνει.
Μην την πιέζετε. Φθαρμένο σπείρωμα ή φλάντζα σημαίνει ότι το ρολόι δεν είναι στεγανό· φέρτε το για έλεγχο.
